زرتشت پيامبر بزرگ آريايي و ايراني مي‌باشد . او هزاران سال پيش مردمان را به يكتاپرستي دعوت كرد و در اين راه جان خود را اهدا نمود . پيروان او را امروزه زرتشتي مي‌نامند و زرتشتيان به اسم بهدين نيز خوانده مي‌شوند . زرتشت را زرتشتيان به اسم « اشوزرتشت » مي‌نامند كه از دو واژه اشو به معناي پاك و زرتشت تشكيل شده است . زرتشت از پدري بنام « پوروشسب » و مادري بنام « دغدو » به دنيا آمد . پوروشسپ از دودمان اسپنتمان و مردي معروف به دانش و اشويي بود . و ما اينك او را به نام « زرتشت اسپنتمان » مي‌ناميم . « دغدو » دختر « فري هيم روا » از خاندان اشراف و مذهبي بود . حاصل ازدواج پوروشسب و دغدو ، پنج پسر بود ، و زرتشت سومين آن‌هاست .

زرتشت آموزش‌هاي نخستين را از پدر و ديگر دانشمندان نامدار شهر خود آموخت . نوشته شده است كه او ذهني تيز و روحيه‌اي كنجكاو داشت و در پانزده سالگي همه‌ي دانش زمان خود را آموخته بود .

پس از پانزده سال بررسي و تفكر درباره آفرينش ، و موشكافي در آن‌چه كه از استادان خود آموخته بود ، بينش زرتشت به آنجا رسيد كه بداند خدايان پنداري نادرست ، و تنها يك آفريننده وجود دارد كه همه هستي ها از اوست . سرانجام او در سن سي سالگي به پيامبري برگزيده شد . اشوزرتشت حتي پيش از برگزيده شدن به پيامبري هم ديدگاه‌هاي خود را درباره روش زيست و هستي خداوند براي ديگران شرح مي‌داد . ولي ، پس از انتخاب به پيامبري و دريافت پيام اهورامزدا ، با كوشش ويژه‌اي دست به كار تبليغ شد و اين كار ، با دشمني شاهزادگان و روحانيون زمان او ، كه منافع خود را در خطر مي‌ديدند ، روبرو گرديد . روحانيون ( مغان ) از دريافت فديه و قرباني براي خدايان و از باور مردمان به خرافات بهره مي‌بردند ؛ و شاهزادگان مي‌خواستند مردمان را در تاريكي ناداني نگه دارند . و خود بي‌دردسر فرمانروايي كنند . مخالفان _ شاهزادگان  و روحانيون چند خداپرست - جان زرتشت را مورد تهديد قرار دادند . ناگزير در سن 42 سالگي تصميم به مهاجرت گرفت . و با شاگردان وفادارش به « باكتريا » در شرق ايران رفت و در آن سرزمين توانست پيروان زيادي پيدا كند ، از جمله كي‌گشتاسب پادشاه بلخ ، و همسرش « هوتَوسا »‌، دين زرتشت را پذيرفتند و حامي او شدند .

اشوزرتشت 47 سال با جان و روان خود ، در راه آموزش و گسترش دين كوشيد و سرانجام هنگامي كه سرگرم ستايش اهورامزدا در  « آتشكده » بود به دست بدخواهي به نام « توربراتور » كشته شد .

بنا به نوشته‌هاي ديني ، اشوزرتشت با « هووي » پيوند زناشويي بست . « هووي » يكي از پيروان او بود . از اين پيوند سه پسر به نام « ايست واستر » ، « اوروتت‌نره » ، « هورچيثره » و سه دختر به نام « فريني » ، « ثريتي »‌ و پئوروچيستا هستي يافتند . واژه زرتشت از دو پاره درست شده است .    «زرتا» به معني زرين است و « اوشترا » كه از ريشه « اوش» به معني روشن است و رويهمرفته به معني « روشنايي زرين » است .

شاگردان زرتشت  : « ميديوماه » پسر عموي پيامبر ، « پوروچيستا » دختر زرتشت ، «فره‌شوشتره » از خاندان ايراني هوگاما ، «جاماسب » از خاندان ايراني هوگاما ، « فريانا » از خاندان توراني ، « كي‌گشتاسب » و بانويش « هوتوسا » از خاندان ايراني بودند .

زمان زرتشت را بين 1300 تا 6000 سال پيش از ميلاد مسيح تخمين زده‌اند . ولي در  باور سنتي زرتشتيان امسال يعني سال 1383 سال 3742 زرتشتي مي‌باشد . بنا به گفته اوستا محل تولد زرتشت ساحل رودخانه « دارجا » در « ايريان وئيجه »‌ بوده است كه محل جغرافيايي آن اينك مشخص نمي‌‌باشد ولي مناطقي شامل آسياي مركزي ، شمال غربي پاكستان ، افغانستان ، ايران و عراق شامل اين محدوده مي‌شود .

برگرفته از كتاب : ديدي نو از ديني كهن

پندار نيك گفتار نيك كردار نيك